Ritsen (=vouwen maken in karton)

Deze doos bestaat uit twee stukken karton: de bodem en de deksel.
Door insnijdingen in het karton te maken (ritsen) kun je het karton makkelijk vouwen. Je snijdt het karton hierbij tot de helft van de dikte van het karton.

De deksel komt vrij strak op de doos. Je maakt deze doos niet even snel snel open. Zodoende niet zo praktisch als opberger voor dagelijks, wekelijks of zelfs maandelijks te gebruiken spulletjes.

Wat doe je wel in deze doos?

Je kunt denken aan belangrijke documenten of certificaten, aan babykleertjes die je op zolder wilt bewaren, aan medailles, vreemde munten, oude foto's of dia's, werkstukjes van je kinderen, souvenirs, kortom: een doos voor dingen die je moet of wilt bewaren en die je niet vaak hoeft te openen.

Voor het ritsen gebruik je 1 mm karton. Vrij dun dus.
De stevigheid breng je later aan doordat je het beplakt met verpakkingspapier.
De meeste tijd gaat zitten in het bezwaren. Als je de doos beplakt of beschilderd moet je steeds - om kromtrekken tegen te gaan - de doos goed bezwaren.
Zie je dat er na het drogen toch nog een zijkant wat krom is: gewoon deze zijkant goed tussen boeken leggen en opnieuw een nachtje laten staan.

Benodigdheden (waar te koop?)

  • Karton van 1 mm dik.
  • Pen/papier/potlood/gum.
  • Liniaal/snijmat (groot).

stap 1 werktekening maken

Bedenk eerst wat je in je doos wilt doen.

  • Met liniaal meet je de (denkbeeldige) inhoud op: wat is de lengte, breedte en hoogte van hetgeen in de doos moet komen?
  • Tel minimaal 1,5 cm bij de lengte, breedte en inhoud op, zo zit de inhoud wat losser in de doos.
  • Schrijf dit op: breedte, lengte en hoogte.

BODEM (rechthoek links op tekening)

Maak nu een ruw schetsje van de (uitgevouwen) bodem:

  • Teken rechthoek
  • Geef met 4 lijnen zijkanten van de doos aan.
  • Schrijf de hoogtemaat in de zijkant-vlakken
  • Schrijf de lengte- en breedtemaat in de middelste rechthoek: dit is de maat van de onderkant van de doos.

DEKSEL (rechthoek rechts op tekening)

Maak nu een ruw schetsje van het (uitgevouwen) deksel:

  • Teken rechthoek
  • Geef met 4 lijnen zijkanten van de doos aan.
  • Schrijf de hoogtemaat in de zijkant-vlakken: deze maat is hetzelfde als bij de bodem

Let op

  • Tel nu 5 mm op bij de breedte en de lengte. Op deze manier komt de deksel strak om de doos te zitten wanneer je deze met papier beplakt.
  • Let op: gebruik je dikker papier dan 80 grams, tel dan extra mm's op bij de lengte- en breedtemaat.

Voorbeeld: voor de grootste doos die ik heb beplakt met vrij dik behangpapier heb ik totaal 9 mm meer genomen: bij de hoeken zitten hier twee lagen over elkaar. De binnenkant van het deksel heb ik ook bekleed: als je deze extra diktes niet meeneemt krijg je never nooit het deksel meer op de doos.

Gebruik je dik papier of stof? En bekleed je ook de binnenkant van het deksel? Bereken de maat als volgt:

  • Neem een strookje van het papier/stof.
  • Vouw dit tot 8 laagjes, leg liniaal erop en kijk hoeveel mm's dik het is. Rond dit af naar 1 mm naar boven. En tel dit op bij de 0,5 cm die je sowieso als extra voor bewegingsruimte moet nemen.
  • Schrijft de lengte- en breedtemaat in de middelste rechthoek: dit is de maat van de onderkant van de doos.

Houdt dit lijstje nu steeds bij de hand.

stap 2 afmetingen op karton

  • Teken de maten uit je werktekening nu heel precies op 1 mm bordkarton.
  • Arceer eventueel de hoeken: die moeten straks worden weggesneden.
  • Schrijf in de rechthoeken respectievelijk "bodem" en "deksel".
  • Leg ter controle de inhoud op de rechthoek van de bodem. Heeft het voldoende ruimte rondom? Dan kun je verder.
  • Snij nu eerst de omtrekken uit.

stap 3 rits de vouwen

Nu ga je de vouwen maken:

N.B.: op deze foto snij ik een ander formaat doos dan hierboven uitgerekend. Maar de instructie blijft hetzelfde voor elke maat.

  • Leg je mesje langs de liniaal. Snij in-één-vloeiende-beweging nu tot 0,5 mm dik (dus tot de helft van de kartondikte) langs de vouwlijnen. Nu zal dit een eerste keer niet meteen goed gaan. Oefen dus eerst op een stukje karton tot je de greep te pakken hebt. Dit is belangrijk, anders wordt de doos scheef.
  • Heb je de vouwsnede gemaakt? Snij dan - je liniaal ligt nog in de goede positie - meteen onderaan vast de hoeklijn diep in.

stap 4

Je hebt nu zowel alle vouwlijnen als ook één hoeklijn gesneden.

  • Snij de overige hoeklijnen uit.

stap 5

  • Leg de uitvouwen van deksel en bodem op elkaar. (Op deze foto zie je de uitvouwen van 5 dozen.)
  • Controleer nogmaals of het deksel 0,5 cm groter is dan de bodem.
  • Check of je beide uitvouwen hebt gemarkeerd met "bodem" en "deksel".

stap 6 vouw nu de vlakken

Het karton moet niet te makkelijk buigen, want dan heb je te diep gesneden.
Het mag ook niet veel te stroef buigen, dan heb je niet diep genoeg gesneden: in dat geval snij je nogmaals heel lichtjes op de vouw.

  • Alle buitenhoeken met afplaktape of met ander papieren strookje vastplakken.

De basisdozen

De dozen zijn nu klaar om met papier te worden bekleed.