Zie ook surprise:

Wil je een surprise maken voor iemand die graag piano speelt (of dit van plan is)?

Deze grote pop-up kaart kun je maken voor een pianist of liefhebber van piano- of orgelmuziek.
Als het bijbehorende sinterklaascadeau een boek of anderszins een vlak voorwerp is dan kun je het kado gewoon op de achterzijde van de kaart bevestigen.
Heeft jouw cadeau een lastigere vorm, dan kun je:

  • De plaats waar je jouw cadeau hebt verstopt in het gedicht verwerken.
  • Op een leeg vel bladmuziek opschrijven waar je cadeau ligt met wat muzieknoten rondom.
  • Gewoon een briefje tussen de toetsen stoppen waarop staat waar het sinterklaascadeau ligt.

Papier of karton gebruiken?

Ik ga er altijd van uit, dat een surprise maar één avond meegaat.
Daarom koos ik voor het maken van deze pop-up-surprise dik papier i.p.v. dun karton: Ik wist dat degene wiens lootje ik had getrokken de surprise toch zou weggooien en in dat geval ga ik geen duur bordkarton gebruiken.

Wil jij iets maken wat langer meegaat?
Gebruik dan dun karton van 1 mm dik in plaats van papier: de toetsen zullen dan steviger zijn en niet doorbuigen.

Print pdf waarin voorbeeld met afmetingen: op pagina 1 de piano pop-up en op pagina 2 het omslagkarton.

Op pagina 1 staan alle maten, snijlijnen, berg- en dalvouwen voor de piano-pop-up. (De binnenkant van de kaart.)

Op pagina 2 staan de plaklijnen en de dalvouw (=kaartvouw) van het omslag-karton.

Het eenvoudigste is om gewoon de maten over te nemen op een vel A2-papier (of ongeveer A2-papier, ik weet eigenlijk niet of je ook precies vellen van A2-formaat kunt kopen).
De pdf is A4-formaat.

Misschien wil je wel een kaart maken op A4-formaat?

Je kunt kijken of je met jouw printer ook af kunt drukken op dik papier, dan kun je direct deze pdf gebruiken op één van de volgende manieren:
1) gebruik de voorkant en ga er later overheen met witte en zwarte acrylverf
2) Hou de print tegen het raam en trek de lijnen met potlood over aan de achterkant. Gebruik dit dan als voorkant, je kunt dan later de potloodlijnen weer uitgummen.

Als je de kaart op karton én op A4 wilt maken, teken dan zelf alle lijnen op karton. Neem dan van alle maten de helft.

Over de kaart

Je ziet, dat de vouw van de kaart niet in het midden ligt.
Als je de vouw (dalvouw=kaartvouw) in je uitgeprinte voorbeeld (pagina 2 van de pdf) maakt, zie je dat de omslag-voorkant breder is dan de omslag-achterkant.
Wil je dat niet, dan moet je al de lijnen verplaatsen. Dat wil zeggen: de strook van 25 mm moet je verbreden. Dat is alles.

Wat is een dalvouw? Wat is een bergvouw?

De naam zegt eigenlijk al wat het is: een vouw in de vorm van een dal respectievelijk in de vorm van een berg. Snij je met een mesje heel licht over je papier (nooit dieper dan de helft van de dikte van het papier of karton) en vouw je daarna het papier, dan noem je dit een bergvouw: de vouw OP de 'berg'. Aan de andere kant van het papier vormt dan vanzelf de dalvouw: de vouw IN het 'dal'.

Over de afwerking

ik heb bruin kraftpapier gebruikt, ook aan de binnenkant bij de toetsen. Dat is wel wat meer werk, want er moeten dan uitsparingen worden ingeknipt.
Vind je dat teveel gedoe, kleur dan het vlak gewoon met kleurpotlood in of laat het gewoon wit.
Als je acrylverf gebruikt: verdun dit dan niet teveel met water, anders gaat het papier misschien teveel kromtrekken. Hetzelfde geldt voor het beplakken met papier: ik heb een lijmspray gebruikt, zodat het papier mooi egaal blijft.

Benodigdheden

  • De 2 pagina's uit de pdf
  • Afbreekmesje.
  • Potlood, gum, puntenslijper.
  • Zwarte inkt, stift of verf.
  • Kraftpapier (eventueel).
  • Lijmspray (eventueel).

Papier en karton

(Zie voor koopadressen onder de knop BENODIGDHEDEN)

  • 1 Vel bordkarton van min. 1 mm dik voor de omslag
    (of, als je het wat 'duurzamer' en steviger wilt maken, grijskarton van 2 mm dik).
  • 1 Vel wit 160 grams papier
    (of, als je het wat 'duurzamer' en steviger wilt maken, grijskarton van 1 mm dik).

Het formaat

  • A2. Teken de afbeelding liggend ‑zie pdf‑ (dus dwars op het papier).
    Ik heb zelf de piano gemaakt op een nog groter vel: zo tussen A2 en A1 in. Ik wilde aan de bovenkant namelijk wat meer ruimte om hier een vel muziekpapier op te kunnen plakken.

pop up piano stap 1

  • Print de twee pagina's uit de pdf en leg die op je werkblad als voorbeeld.

Neem nu de maten over uit de pdf:

  • Neem het grote vel wit papier en zet streepjes rechts en links aan de zijkanten voor de berg- en dalvouwen.
  • Teken de horizontale lijnen:
    - de twee dalvouwen (de rode stippellijn)
    - de twee bergvouwen (de zwarte streepjeslijn)
    - de snijlijn onderaan.
  • Teken de verticale lijnen van de witte toetsen (22 mm) breed.

pop up piano stap 2

  • Markeer dalvouwen:
    op de plaats waar de dalvouwen (rode stippellijn) komen, snij je een inkeping aan beide kanten van de rand: op deze manier hoef je straks alleen maar je papier om te draaien, je liniaal op de markeringen te leggen en vervolgens met een naald of met mesje lichtjes te snijden op de betreffende plaatsen..

pop up piano stap 3

Kijk steeds op je voorbeeld, dan begrijp je onderstaande uitleg beter

  • Teken eerst de horizontale lijnen voor de zwarte toetsen:
    - Teken een lijn op 50 mm afstand vanaf punt B. (Hier is de B niet zo duidelijk, kijk even op de vorige foto.)
    - Vanaf daar - voor de hoogte van de zwarte toetsen - 13 mm.
    - Bovenaan, vanaf de dalvouw (de rode stippelijn) ook 13 mm.
  • Markeer, als je dat nog niet hebt gedaan, aan de zijkanten van het papier met een inkeping ook de positite van de dalvouw (die op de onderste lijn) van de zwarte toetsen.
  • Teken nu de zwarte toetsen: knip eerst een mal, een stuk karton van 15 x 113 mm.
    Leg die op volgens het voorbeeld op twee witte toetsen en trek de omtrek. Het komt niet op de millimeter precies.
    Zelf heb ik onze oude piano als voorbeeld voor mijn afmetingen genomen. Het verbaasde mij, dat de uitsparingen (voor de zwarte toetsen) op de witte toetsen nooit gelijk waren! Het scheelde soms wel 2 mm!?
    Het belangrijkste is: teken op 4 witte toetsen 3 zwarte toetsen, daarna op de 3 witte ernaast komen twee toetsen, etc. en probeer de tussenruimte zoveel mogelijk gelijk te houden.

pop up piano stap 4

  • Snij met scherp mesje nu alleen de verticale lijnen.

pop up piano stap 5

  • Draai het papier om. Je ziet nu de verticale snijlijnen.

pop up piano stap 6

  • Een vergissing is gauw gemaakt: Markeer daarom even alle zwarte toetsen.

pop up piano stap 7

Je hebt nog steeds de achterzijde van het papier voor je. Je gaat nu de dalvouwen maken:

  • Leg je liniaal op de zojuist aangebrachte inkepingen aan de zijkanten van het papier en snij nu lichtjes de horizontale lijn tussen deze markeringspunten. Snij niet dieper dan tot helft van de papierdikte.

Let op: bij de bovenste lijn maak je de vouwsnedes alleen TUSSEN de zwarte toetsen!
En bij de middelste lijn maak je de vouwsnedes alleen OP de zwarte toetsen!

pop up piano stap 8

Je draait het papier weer naar de voorkant.

  • Maak nu de insnedes voor de bergvouwen (de zwarte streepjeslijnen):
    - de streepjeslijntjes OP de zwarte toetsen
    - en de streepjeslijn onderaan.
  • Tenslotte maak je wat meer ruimte tussen de witte toetsen: snij 1 à 2 mm weg bij de snijlijnen tussen de witte toetsen.

pop up piano stap 9

  • Nu ga je, toets voor toets, alles uitvouwen.

pop up piano stap 10

  • Leg een velletje papier onder de zwarte toetsen, zodat je die snel kunt inkleuren met een zwarte stift of inkt.

pop up piano stap 11

Kleuren

Je kunt de rest nu inkleuren met potlood of met verf.
Let op, dat de verf niet te waterig wordt, anders gaat het papier teveel bobbelen.
Ga verder met stap 14.

Of beplakken

Je kunt ook ‑ net als hier ‑ het beplakken met kraftpapier. Iets meer werk, want je moet dan eerst de uitsparingen van de zwarte toetsen uit het kraftpapier knippen:

  • Leg het kraftpapier onder je werkstuk.
  • Teken de omtrek van het gedeelte boven de piano op het bruine papier.
  • Prik met een speld gaatjes in de bovenhoeken van alle zwarte toetsen en op de punten waar de vouwlijn (de rode stippellijn op de pdf) de zwarte toetslijn raakt.

pop up piano stap 12

  • Verbind de punten met een potloodlijntje.
  • Arceer even deze stukjes van de zwarte-toetsen (want je vergist je snel)
  • En knip deze blokjes uit.

pop up piano stap 13

Lijm en plak eerst de kant met de uitsparingen:

  • Zet de piano met de toetsen naar boven tegen iets aan.
  • Zorg dat de hoek 90 graden komt te liggen.
  • Plak nu de rand met uitsparingen om de zwarte toetsen, tegen de dalvouw aan.

pop up piano stap 14

En nu pagina 2 van de pdf

Nu pak je het vel karton. Dit gebruik je als omslag voor de piano-pop-up.

Teken 3 lijnen:

  • 1) onderaan: 25 mm: beginlijn van de witte toetsen.
  • 2) vervolgens vanaf deze lijn: 150 mm: dit is kaartvouw: Geef aan begin en einde van deze lijn een insnede in het karton; draai het karton, leg liniaal op de insnedes en maak snijvouw (de dalvouw).
  • 3) daarboven: 20 mm: de hoogte van de witte toetsen.

Kleur het karton wat onder de pianotoetsen komt te liggen zwart. Of beplak met zwart papier.

pop up piano stap 15

De voor- en achterkant van het karton

  • Leg de kartonnen kaart op het kraftpapier en knip het papier, rekening houdend met inslagstrook rondom.
  • Leg een aantal kranten op de vloer.
  • Vouw de kartonnen kaart uit en leg deze met binnenkant naar onder op de kranten.
  • Bespuit met de spraylijm.
  • Haal het karton van de kranten en leg nieuwe kranten of oud papier over de kranten, zodat deze niet meer plakken.
  • Leg het omslagpapier op de kranten.
  • Sluit de kartonnen kaart, en plak één kant op het papier.
  • Wrijf uit.
  • Plak papier nu op andere kant van de kaart.
  • Wrijf weer goed uit.

Gebruik je dikker karton, knip, lijm en plak dan het kaftpapier voor de voor- en achterkant apart. (Anders trekt het papier bij de rug los, wanneer je de kaart opent.)

pop up piano stap 16

  • Vouw de kartonnen kaart weer open.
  • Snij aan de 'piano-kant' en bij het zwarte gedeelte de inslagstrook scherp weg
  • Lijm de inslagstrook en plak deze om de randen. (Zie TECHNIEKEN > hoe vouw je hoeken in?)

pop up piano stap 17

Als leidraad voor het plakken van de piano pop-up:

Kijk of de lijnen die je getekend hebt in stap 14 nog steeds zichtbaar zijn. Zo niet, teken ze dan opnieuw.

pop up piano stap 18

Hier zie je hoe je moet plakken:

  • 1) plaklijn begin van de witte toetsen
  • 2) plaklijn witte toetsen
  • 3) plaklijn zwarte toetsen.

pop up piano stap 19

Het plakken van de pop-up in de kartonnen omslag

  • Vouw de pop-up dicht.
  • Lijm nu eerst alleen de bovenkant bij de uitsparingen.

pop up piano stap 20

En nu het precizie-werk!

  • Plak de piano pop-up nu op de twee lijnen (stap 18: pijltje 2 en 3).
  • Leg er daarna een stuk karton op en wrijf goed aan.

pop up piano stap 21

  • Lijm nu de strook van 25 mm aan de rand van het karton (stap 18: pijltje 1).
  • Plak hierop de 25 mm strook van de piano pop-up.
  • Lijm en plak nu de rest van de piano pop-up op het karton.

pop up piano stap 22

Op de voorzijde van het omslag kun je nu bijvoorbeeld je gedicht plakken.

Wil je het omslag dezelfde stijl geven als de binnenkant?

  • Knip zwarte strookjes en plak ze op de omslag.
  • Print het sinterklaasgedicht in een groot lettertype.
  • Knip de zinnen één voor één uit.
  • Plak ze op de zwarte stroken.

pop up piano stap 23

Voorkant omslag pop-up-kaart.

pop up piano stap 24

De piano pop-up-kaart geopend en van boven af gezien.

(Zelf had ik ook nog één toets "ingedrukt", maar dat staat niet in dit stappenplan.)